Monarşi nedir, monarşi çeşitleri nelerdir sorusu sıkça araştırılan bir konudur. Monarşi aslında saltanatın diğer adıdır. Yani monarşi devleti yöneten hükümdarın devlet başkanı olarak ülkesini yönetme şeklidir. Monarşide yönetim şeklini diğer yönetim şekillerinden ayıran en önemli fark devlet başkanının devleti yönetme hakkını yaşamı boyunca elinde tutmasıdır.
Bu yönetim hakkı hükümdar öldükten sonra kendi soyundan gelen oğlu, kızı, kardeşi gibi varislerine geçer ancak bu yetki genellikle babadan oğula geçme şeklindedir. ‘Monarşi’ dilimize Fransızcadan geçmiştir. Etimolojik anlamıyla monarşi, tek kişi tarafından yönetilen devlet düzenidir. Terim ayrıca, gücün doğuştan olduğu en yaygın monarşi biçimi olan kalıtsal monarşileri tanımlamak için de kullanılabilir. Ancak seçici monarşiler de vardır. Yüzyıllar boyunca, monarşiler dünyadaki en yaygın hükümet biçimi olmuştur.
Bunlar genellikle, geleneksel tanımlara en yakın olan ilahi olarak doğru monarşilerdi. Hükümdar tek başına gücü elinde tutuyordu, Allah’tan başka kimseye hesap vermiyordu, yetkisini Allah’tan aldığına inanıyordu. Aslında, bu tür bir yönetim hiçbir zaman tam olarak uygulanmadı. Aslında, en zalim hükümdarlar bile bazı tebaalarıyla (zengin ve güçlü soylular, etkili din adamları vb.) ilgilenmek zorunda kaldılar. Ayrıca, ulaşım ve iletişimin yavaşlığı, onları başkalarının elindeki uzak bölgelerdeki arazileri kontrol etmeye zorladı. Ancak yetki kralın veya danışmanlarının elinde toplanmış, halk alınan kararlara müdahale edememiştir.
Başta XVIII. 19. yüzyılın sonlarında bu, anayasal monarşi adı verilen yeni bir monarşi türüne yol açtı. Hükümdarın yetkileri daha sonra yazılı bir anayasa ile tanımlandı ve sınırlandırıldı. Bu monarşi tipik olarak parlamenter ve demokratiktir. Kral, devletin simgesi olmaya devam ediyor, ancak yürütme yetkisi hükümete devrediliyor. Hükümet ayrıca referandum yoluyla Millet Meclisi kararlarına uymak zorundadır. Örneğin, bugün Hollanda, Danimarka, İngiltere, İspanya, İsveç, Japonya ve Belçika’daki durum budur.
Monarşi Çeşitleri Nelerdir?
Monarşi nedir, kelime anlamıyla tek elden yönetim anlamına gelirken monarşi çeşitleri şunlardır;
- Eski monarşi: Tüm toplumlar, tarihlerinin bir noktasında monarşi yaşamış, ona kutsal bir nitelik kazandırmıştır. Her eylemin ritüel gibi göründüğü kalıcı bir dinsel ortamda yaşayan, kral Mısır Firavunu gibi Tanrı tarafından (İbranice) veya tanrılar tarafından veya Tanrı’nın kendisi tarafından seçilen kişidir. Kral aynı zamanda ordunun başıdır, savaşta kendisine eşlik eden savaşçıların rütbesini hesaba katmak zorundadır. Monarşilerin mutlak karakter kazandığı en uzun süre devam ettiği alanlar, tarımın sulamaya dayalı olduğu, karmaşık örgütlenme gerektirdiği yerlerdir (Nil Vadisi ve Mezopotamya Deltası)
- Modern monarşi: Avrupa kıtasının monarşileri Fransız Devrimi’ne kadar sürdü. Fransız Devrimi’nin 1789’dan günümüze kadar olan sürecinde, modern devletin anlaşılmasında ikinci bir aşama yaşandı. Bu aşamada egemenlik topluma verildi. Mutlak egemenliğin aksine sınırlı egemenlik, egemenlik yetkilerinin sınırlı kullanılması gerektiği gibi gelişmelerin ardından ortaya çıkmıştır. Sınırlı egemenlik dönemlerinde, siyasi gücün türü ulus-devlettir.
Osmanlı İmparatorluğu’nda Monarşi
Osmanlı Saltanatı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde kullanılan monarşi adıdır. Yönetim biçimi, Osmanlı İmparatorluğu’nun üyesi olan padişahın görünüşte mutlak egemenliğine dayanmaktadır.
Padişahlar zamanında Haseki Sultan veya Valide Sultan (hatta Mihrimah Sultan örneğinde görüldüğü gibi padişahın kızı) devlet yönetimine müdahale etmiş, bazen padişahın beceriksizliği nedeniyle devleti bizzat kendisi yönetmiştir.
Polikistik Over Nedir? Merak ediyorsanız tıklayın.
sosyola com kanalının Monarşi Nedir? Mutlak ve Meşruti Monarşi Ne Anlam Gelir? videosunu izlemek için tıklayın
