Polikistik Over Sendromu (PKOS), genellikle genç kadınlarda görülen metabolik ve hormonal bozukluklar ile ortaya çıkan sağlık sorunudur.
Sağlıklı yumurtalıkta farklı gelişim aşamalarında foliküller vardır. Adet döngüsünde primer folikül havuzundan bir tanesi seçilir, sekonder olgun folikül haline gelir. Bu folikül yumurtlama ile yumurtalık dışına atılır. Polikistik over sendromunda yumurtalık içinde çok sayıda olgunlaşmamış folikül bulunur. çoğunlukla yumurtlama gerçekleşmez. Yumurtalığın hormon üretiminde de bir takım değişiklikler oluşmasına sebep olabilir. Polikistik yumurtalık yapısından erkeklik hormonu üretiminde artış hormonal problemlerin sebebidir. Polikistik over sendromunda damar yatağı problemleri ve şeker metabolizması problemleri de oluşturabilir.
Polikistik Over Sendromu Neden Olur?
Üreme çağındaki kadınların % 5-10’ unda görülen bu hastalık, insan yaşam kalitesini ciddi derecede zora sokabilir. Hastalığın tam nedeni bilinmeyebilir. Genetik geçiş, aile öyküsünün önemi büyüktür. Polikistik over sendromu ile ilgili diğer önemli konuda obezite ile olan ilişkisidir. İnsülin bir pankreas hormonudur. Hücrelerin şekeri kullanmalarını sağlar. Polikistik Over Sendromunda hücreler insüline karşı bir direnç gösterir. Pankreas durumla başa çıkabilmek için daha fazla insülin salgılar bu durum metabolizmayı bozar. Böylece şeker hastalığı ortaya çıkabilir, hormon problemleriyle yumurtlayamama problemi de insülin ile ilişkilidir. Polikistik Over Sendromuna sahip zayıf kadınların %30 unda, kilolu kadınların ise %75’in de insülin direnci vardır.
Belirtileri Nelerdir?
Hastalığın en önemli belirtisi düzensiz adet yani adet gecikmeleridir. Ergenlik çağında ilk 2 yılda adet düzensizliği olabilir. Ancak daha sonraki dönemde adetlerin düzenli olması gerekir.
Hastalığın Diğer Belirtileri Şu Şekildedir;
- Yüzde, karında, göğüste, sırtta, diğer bölgelerde erkek tipi kıllanma
- Saç dökülmesi
- Akne (Sivilce)
- Ultrasonda polikistik over görünümü
Bunun Dışında İnsülin Rezistansı İle İlgili Olarak;
- Özellikle karın bölgesinde yağlanma, obezite ( Hastaların %40’ında fazla kilo sorunu vardır.)
- Şeker hastalığı belirtileri
- Göğüs, kol, boyun, veya uylukta koyu renkli, kalınlaşmış deri bölgeleri
- Polikistik Over Sendromu Tedavisi
Polikistik Over Sendromu kronik bir rahatsızlıktır. Bu nedenle bu hastalığı öğrenmek buna uygun bir yaşamak gerekir. Polikistik Over Sendromu olan her kadında aynı belirtileri görülmez. Polikistik over sendromu olan kadınlar öncelikle beslenme tarzını ayarlanmalı, spor yapmalıdırlar.
Sağlıklı Beslenme ve Spor;
En önemli faktörler sağlıklı spor, beslenme ve kilo kontrolüdür. İnsülin direnci olan hastalarda kilo vermek polikistik over sendromunun semptomlarını azaltır. Örneğin sivilce, kıllanma yüksek androjen değerleri olan hastalarda diyet ve egzersiz ile kan şekeri, insülin seviyesini kontrol altına alınması bu semptomlarda da iyileşmeye neden olur. Spor yapmak, sağlıklı beslenmek ileride şeker hastası olma riskini polikistik over sendromu nedeniyle azaltacağı için önemlidir.
Adet Düzensizliği Tedavisi
Temel belirtileri yumurtlama sorunu sonucu olan gecikmeli adet görmeye sıkça rastlanır. Öncelikle, obezite adet problemlerine yol açar. Yağ dokusunda normalden daha fazla östrojen üretilmesi yumurtlama bozukluğuna sebep olur.
Hamile olmak isteyen kadınlara yumurtlamayı yeniden sağlayan tedaviler uygulandığında adet düzene girer. 35 yaşından küçük ve çocuk istemeyen hastalarda en sık doğum kontrol hapı tedavilerde tercih edilir. İkinci sırada ise adetin 15. gününden sonra kullanılan progesteron ilaçları gelir. Her iki ilaçta adet döngüsünü düzelmesini sağlar.
Kısırlık Tedavisi
Polikistik Over Sendromunda yumurtlamama kısırlık sorunudur. Bu durum obez hastalarda daha belirgindir. Polikistik Over Sendromu hastalarında yumurtlamayı sağlayan ilk aşama ilaçlardır. İlaçlar kullanılmaya başlandığı ay yumurtlamayı ve yumurta gelişimini sağlar. Ancak her ay kullanılması gerekir. Ağızdan alınan ilaçlara cevap alınmadığında iki farklı tedavi yöntemi denenebilir. Bunlardan biri iğne ile yumurtlamayı sağlayan hormon tedavisi; diğeri ise laparoskopik diatermidir (LOD) dir. Polikistik over sendromunda tüp bebek tedavisi ile hamile kalma şansınız %70 civarına kadar çıkarabilirsiniz.
Tüylenme Tedavisi
Polikistik Over Sendromu yaşayan hastalarda Testosteron gibi erkeksi karakterlerin oluşumunda etkisi olan hormon artar. Bu artışa bağlı olarak da erkek tipi tüylenme, kellik, sivilce, akne vb durumlar ortaya çıkar. Tüylenmeye durdurabilmek için doğum kontrol ilaçları kullanılabilir. Bu ilaçlar kanda ki androjen oranını düşürür. Yeni tüy çıkmasını engeller. Etkili sonuç için en az 6 ay beklemek gereklidir. Bunun nedeni kıl büyümesinin yavaşlığıdır. Oluşan tüylerin tedavisinin tek yolu epilasyondur. İlaç tedavisi tüylerin tekrardan yok olmasını sağlamaz.
Kolesterol Nedir?, merak ediyorsanız tıklayın
Güven Hastanesi kanalının Polikistik Over Sendromu videosunu izlemek için tıklayın
